Mustafa Kemal Atatürk — HoldHistory

Mustafa Kemal Atatürk

Akademik📍 Selanik· 1881–∞ 🇹🇷

Mustafa Kemal Atatürk, 1881'de Selanik'te doğdu ve dağılan bir imparatorluğun son kuşağı içinde yetişti. Trablusgarp ve Balkan Savaşları'nda, ardından Çanakkale Cephesi'nde tanınan bir komutan oldu; 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkarak Millî Mücadele'yi başlattı. Erzurum ve Sivas Kongreleri, 23 Nisan 1920'de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılışı, Sakarya ve Büyük Taarruz zaferleriyle ülkenin bağımsızlığını kazandırdı. 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet'i ilan etti; harf, hukuk, eğitim, kıyafet ve kadın hakları alanlarındaki devrimleriyle çağdaş Türkiye'nin temellerini attı. 10 Kasım 1938'de Dolmabahçe Sarayı'nda hayatını kaybetti; geride bir devlet, bir ulus ve "egemenlik kayıtsız şartsız milletindir" ilkesini bıraktı.

#1881#araştırma#selanik

16

Bölüm

19

Anı

17

Şehir

57

Yıl

0

Ziyaret

Zaman çizelgesi

1881

1 bölüm

Bu yıl içindedoğum

Selanik'te Bir Çocukluk

Mustafa, 1881 yılının kışında, Osmanlı İmparatorluğu'nun Avrupa'daki en canlı liman kentlerinden biri olan Selanik'te dünyaya geldi. Babası Ali Rıza Efendi gümrük memurluğu ve kereste ticaretiyle uğraşan, yumuşak huylu bir adamdı; annesi Zübeyde Hanım ise inançlı, dirayetli ve oğlunun geleceği üzerine kesin fikirleri olan bir kadındı. Aile, kozmopolit Selanik'in dar sokaklarında, Türk, Rum, Yahudi ve Slav komşuların iç içe yaşadığı bir mahallede oturuyordu. Çocukluğu mutlulukla acının iç içe geçtiği bir dönemdi…

arşiv · 1881

Herkese açık

1881·3 dk okuma

Bölüme git →

1899

1 bölüm

13 Mart18 yaşında

Manastır ve İstanbul: Asker Olmak

Selanik Askerî Rüştiyesi'ni başarıyla bitiren Mustafa Kemal, 1896'da Manastır Askerî İdadisi'ne girdi. Manastır, Balkanların kaynayan kazanıydı; Makedonya'nın dağlarında çeteler dolaşır, milliyetçi akımlar gençlerin zihnini tutuştururdu. Burada arkadaşı Ömer Naci sayesinde edebiyatla, şiirle ve hitabetle tanıştı; Namık Kemal'in vatan ve hürriyet üzerine yazdıkları onu derinden etkiledi. 13 Mart 1899'da İstanbul'a, Harp Okulu'na (Mekteb-i Harbiye) girdi…

Manastır ve İstanbul: Asker Olmak — arşiv görseli (1899)

Herkese açık

13 Mart 1899·2 dk okuma

Bölüme git →

1911

1 bölüm

Aralık30 yaşında

Trablusgarp Çöllerinde Sınav

1911 yılının sonbaharında İtalya, Osmanlı'nın Kuzey Afrika'daki son toprağı olan Trablusgarp'a saldırdı. İmparatorluğun donanması zayıf, kara bağlantısı kopuktu; Trablusgarp adeta kaderine terk edilmişti. Buna rağmen bir grup genç ve gözü pek subay, gönüllü olarak bölgeye gitmeye karar verdi…

Trablusgarp Çöllerinde Sınav — arşiv görseli (1911)

Herkese açık

Aralık 1911·2 dk okuma

Bölüme git →

1915

1 bölüm

25 Nisan34 yaşında

Çanakkale: "Ben Size Taarruzu Değil, Ölmeyi Emrediyorum"

1914'te Osmanlı İmparatorluğu, I. Dünya Savaşı'na Almanya'nın yanında girdi. İtilaf Devletleri, Boğazları zorlayıp İstanbul'u ele geçirmek için 1915 baharında Gelibolu Yarımadası'na büyük bir çıkarma planladı…

Çanakkale: "Ben Size Taarruzu Değil, Ölmeyi Emrediyorum" — arşiv görseli (1915)

Çanakkale: "Ben Size Taarruzu Değil, Ölmeyi Emrediyorum" — arşiv görseli (1915)

Herkese açık

25 Nisan 1915·3 dk okuma

Bölüme git →

1916

1 bölüm

Ağustos35 yaşında

Doğu Cephesi ve Suriye'nin Çöküşü

Çanakkale'nin ardından Mustafa Kemal, generalliğe (mirlivalık) yükseldi ve "Paşa" unvanını aldı. 1916'da Doğu Cephesi'ne, Kafkaslara gönderildi. Rus ordusunun ilerlemesine karşı 2…

Doğu Cephesi ve Suriye'nin Çöküşü — arşiv görseli (1916)

Herkese açık

Ağustos 1916·2 dk okuma

Bölüme git →

1919

2 bölüm

19 Mayıs38 yaşında

19 Mayıs 1919: Samsun'a Çıkış

Mondros Mütarekesi'nin ardından İtilaf Devletleri imparatorluğu paylaşmaya başladı. İstanbul fiilen işgal altındaydı; 15 Mayıs 1919'da Yunan ordusu İzmir'e çıktı. Anadolu'nun dört bir yanında yerel direniş örgütleri, "Kuva-yı Milliye" adıyla kendiliğinden filizleniyordu. Mustafa Kemal Paşa, İstanbul hükümeti tarafından Karadeniz bölgesindeki karışıklıkları yatıştırmak ve düzeni sağlamak üzere 9…

19 Mayıs 1919: Samsun'a Çıkış — arşiv görseli (1919)

Herkese açık

19 Mayıs 1919·2 dk okuma

Bölüme git →

23 Temmuz38 yaşında

Erzurum ve Sivas: Milletin İradesi Doğuyor

Samsun'dan sonra Mustafa Kemal, Millî Mücadele'yi meşru bir zemine oturtmak için kongreler dönemini başlattı. Önce 8 Temmuz 1919 gecesi, askerlik görevinden ve resmî sıfatlarından istifa etti — artık devletin değil, doğrudan milletin bir ferdi, bir gönüllü olarak hareket edecekti. "Bundan sonra mukaddes davamız için her türlü fedakârlıkla çalışacağıma..…

Erzurum ve Sivas: Milletin İradesi Doğuyor — arşiv görseli (1919)

Herkese açık

23 Temmuz 1919·2 dk okuma

Bölüme git →

1920

1 bölüm

23 Nisan39 yaşında

23 Nisan 1920: Türkiye Büyük Millet Meclisi

İstanbul'un işgali ve Osmanlı Meclisi'nin dağıtılması, Mustafa Kemal'in elini güçlendirdi. Artık tek çıkış yolu, Ankara'da, milletin temsilcilerinden oluşan yeni ve egemen bir meclis kurmaktı. Mustafa Kemal, tüm yurda seçim çağrısı yaptı; İstanbul'dan kaçabilen mebuslar ve yeni seçilen temsilciler Ankara'da toplandı. 23 Nisan 1920 günü, bir Cuma, Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldı…

23 Nisan 1920: Türkiye Büyük Millet Meclisi — arşiv görseli (1920)

Herkese açık

23 Nisan 1920·2 dk okuma

Bölüme git →

1921

2 bölüm

Ocak40 yaşında

İnönü Savaşları: İlk Zaferler

1921 yılı, Millî Mücadele'nin kaderini belirleyecek savaşların yılı oldu. Yunan ordusu, Anadolu'nun içlerine doğru ilerleyerek Ankara'yı ele geçirmeyi ve genç meclisi dağıtmayı hedefliyordu. Henüz düzenli bir ordu haline yeni gelmekte olan TBMM kuvvetleri, ilk büyük sınavlarını Eskişehir yakınlarındaki İnönü mevkiinde verdi. Birinci İnönü Muharebesi (6-10 Ocak 1921), Albay İsmet Bey komutasındaki Türk birliklerinin Yunan ilerleyişini durdurmasıyla sonuçlandı…

arşiv · 1921

Herkese açık

Ocak 1921·2 dk okuma

Bölüme git →

23 Ağustos40 yaşında

Sakarya: "Hattı Müdafaa Yoktur, Sathı Müdafaa Vardır"

1921 yazında ordu Sakarya'nın doğusuna çekilince, Meclis'te güven bunalımı doğdu. Bu kritik anda Mustafa Kemal, 5 Ağustos 1921'de Meclis tarafından geniş yetkilerle Başkomutanlığa getirildi. Artık ordunun mukadderatı doğrudan onun ellerindeydi. İlk işi, savaşan orduyu beslemek ve donatmak oldu…

Sakarya: "Hattı Müdafaa Yoktur, Sathı Müdafaa Vardır" — arşiv görseli (1921)

Herkese açık

23 Ağustos 1921·3 dk okuma

Bölüme git →

1922

1 bölüm

30 Ağustos41 yaşında

Büyük Taarruz ve İzmir'e Doğru

Sakarya zaferinden sonra bir yıl boyunca, görünüşte sessiz ama içten içe yoğun bir hazırlık dönemi yaşandı. Mustafa Kemal, ordunun gücünü gizlilik içinde topladı; cepheye sevkiyatları düşmandan saklamak için her türlü tedbiri aldı. Hatta bir akşam Çankaya'da çay daveti verdiği haberini yayarak, taarruzun başladığı anda Ankara'da olduğu izlenimini bilerek oluşturdu. 26 Ağustos 1922 sabahı, Afyon güneyindeki Kocatepe'den Büyük Taarruz başladı…

Büyük Taarruz ve İzmir'e Doğru — arşiv görseli (1922)

Herkese açık

30 Ağustos 1922·2 dk okuma

Bölüme git →

1923

2 bölüm

24 Temmuz42 yaşında

Lozan: Bağımsızlığın Tescili

Askerî zafer kazanılmıştı; ama bağımsızlığın masada da kabul ettirilmesi gerekiyordu. Bunun önündeki ilk engel, ülkede iki başlı bir yapının sürmesiydi: Ankara'da TBMM hükümeti, İstanbul'da ise saltanat duruyordu. İtilaf Devletleri, Lozan Konferansı'na hem İstanbul'u hem Ankara'yı çağırarak Türk tarafını bölmek istedi. Mustafa Kemal bu oyunu kökünden bozdu…

Lozan: Bağımsızlığın Tescili — arşiv görseli (1923)

Herkese açık

24 Temmuz 1923·2 dk okuma

Bölüme git →

29 Ekim42 yaşında

29 Ekim 1923: Cumhuriyet İlan Edildi

Lozan'dan sonra geriye bir tek soru kalmıştı: Yeni Türk devletinin rejimi ne olacaktı? Saltanat kaldırılmıştı, ama devletin biçimi anayasada hâlâ açıkça tanımlanmamıştı. Mustafa Kemal bu belirsizliğin sürdürülemeyeceğini biliyordu. 13 Ekim 1923'te Ankara, resmen yeni devletin başkenti ilan edildi. İşgale uğramamış, milletin direnişine merkez olmuş bu İç Anadolu şehri, artık modern Türkiye'nin yönetim merkeziydi. 28 Ekim akşamı, Mustafa Kemal Çankaya'daki sofrasında yakın arkadaşlarına dönüp o tarihî cümleyi söyledi: "Yarın Cumhuriyet'i ilan edeceğiz." O gece, İsmet Paşa ile birlikte anayasa değişikliği tasarısını hazırladı. 29 Ekim 1923 günü TBMM toplandı…

29 Ekim 1923: Cumhuriyet İlan Edildi — arşiv görseli (1923)

Herkese açık

29 Ekim 1923·2 dk okuma

Bölüme git →

1924

1 bölüm

3 Mart43 yaşında

Devrimler Çağı: Hilafetten Laik Eğitime

Cumhuriyet'in ilanı bir başlangıçtı; Mustafa Kemal için asıl hedef, toplumu kökten çağdaşlaştırmaktı. 1924-1928 arası, art arda gelen büyük reformların yılları oldu. 3 Mart 1924, devrim tarihinin dönüm noktalarından biriydi. O gün TBMM, üç tarihî kararı birden aldı: Halifelik kaldırıldı ve Osmanlı hanedanı yurt dışına çıkarıldı; Şer'iye ve Evkaf Vekâleti kaldırıldı; Tevhid-i Tedrisat Kanunu — Öğretim Birliği Yasası — ile ülkedeki bütün okullar tek bir çatı altında, Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlandı…

Devrimler Çağı: Hilafetten Laik Eğitime — arşiv görseli (1924)

Herkese açık

3 Mart 1924·2 dk okuma

Bölüme git →

1928

1 bölüm

1 Kasım47 yaşında

Harf Devrimi: Milletin Başöğretmeni

Mustafa Kemal'in en tutkulu projelerinden biri, halkı okur-yazar kılmaktı. Osmanlı'da okuma-yazma oranı çok düşüktü ve Arap harfleriyle yazılan Türkçenin öğrenilmesi zordu. Mustafa Kemal, Türkçenin seslerine daha uygun olduğuna inandığı Latin temelli yeni bir alfabeyi hayata geçirmeye karar verdi. 9 Ağustos 1928 gecesi, İstanbul'da Sarayburnu'nda halka yeni harfleri tanıttı…

Harf Devrimi: Milletin Başöğretmeni — arşiv görseli (1928)

Harf Devrimi: Milletin Başöğretmeni — arşiv görseli (1928)

Herkese açık

1 Kasım 1928·2 dk okuma

Bölüme git →

1933

1 bölüm

29 Ekim52 yaşında

Onuncu Yıl: "Ne Mutlu Türküm Diyene"

29 Ekim 1933, Cumhuriyet'in onuncu yıl dönümüydü. On yıl önce yıkık, yoksul ve işgal altında bir ülke; şimdi demiryolları döşeyen, fabrikalar açan, çocuklarını yeni harflerle okutan bir cumhuriyetti. Ankara'da görkemli bir geçit töreni düzenlendi; tüm yurtta coşkulu kutlamalar yapıldı. O gün Atatürk, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde Onuncu Yıl Nutku'nu okudu…

Onuncu Yıl: "Ne Mutlu Türküm Diyene" — arşiv görseli (1933)

Herkese açık

29 Ekim 1933·2 dk okuma

Bölüme git →

1934

1 bölüm

5 Aralık53 yaşında

Soyadı Kanunu ve Kadınlara Seçme Hakkı

1934 yılı, Cumhuriyet'in toplumsal devrimlerinde iki büyük adımın atıldığı yıl oldu. 21 Haziran 1934'te Soyadı Kanunu kabul edildi. O güne kadar Türkiye'de insanlar yalnızca adlarıyla, lakaplarıyla, baba adlarıyla anılırdı; bu durum hukukta ve resmî kayıtlarda büyük karışıklıklara yol açıyordu. Yasayla birlikte her yurttaş bir soyadı seçti…

Soyadı Kanunu ve Kadınlara Seçme Hakkı — arşiv görseli (1934)

Herkese açık

5 Aralık 1934·2 dk okuma

Bölüme git →

1938

1 bölüm

10 Kasım57 yaşında

10 Kasım 1938: Dolmabahçe'de Saat Dokuzu Beş Geçe

1937'den itibaren Atatürk'ün sağlığı giderek bozuldu. Yıllar süren yorgunluk, savaş cephelerinin ağır koşulları ve hastalıklar bedenini yıpratmıştı. 1938 başında doktorlar siroz teşhisi koydu…

10 Kasım 1938: Dolmabahçe'de Saat Dokuzu Beş Geçe — arşiv görseli (1938)

Herkese açık

10 Kasım 1938·3 dk okuma

Bölüme git →

1939

1 bölüm

23 Haziran58 yaşında

Hatay: Son Bir Vatan Hediyesi

Atatürk'ün hayatının son yıllarında üzerinde en çok durduğu dış mesele, İskenderun-Antakya bölgesiydi. Lozan Antlaşması sırasında Fransız mandası altındaki Suriye'ye bırakılan bu bölgenin nüfusunun önemli bir kısmı Türk'tü. Atatürk, bu toprakların Türkiye'ye katılması için son nefesine kadar uğraştı. 1936'dan itibaren bölgenin geleceği uluslararası gündeme taşındı…

Hatay: Son Bir Vatan Hediyesi — arşiv görseli (1939)

Herkese açık

23 Haziran 1939·2 dk okuma

Bölüme git →

Coğrafya

Kaç şehre, kaç hayata değdin?

Hayatın haritası

Harita yükleniyor…

Misafir defteri

Ziyaretçilerden notlar

Henüz onaylı not yok. İlk notu sen bırakabilirsin.

— sergi sonu —

19 BÖLÜM · 16 YIL · 0 ZİYARET