Orhan Veli Kanık

Orhan Veli Kanık, 13 Nisan 1914'te İstanbul'un Boğaz kıyısındaki Beykoz ilçesinin Yalıköy semtinde dünyaya geldi. Birinci Dünya Savaşı'nın eşiğindeki Osmanlı İmparatorluğu'nun son yıllarıydı; Boğaz'ın iki yakası hâlâ köşklerin, yalıların ve dar sokakların kuşatması altındaki sakin bir dünyaydı.

Babası Mehmet Veli Bey, İzmirli tüccar Fehmi Bey'in oğluydu ve müziğe yatkın, kültürlü bir adamdı; ileride Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası'nın şefliğini yapacak kadar müzikle iç içeydi. Annesi Fatma Nigâr Hanım ise Beykoz eşrafından bir ailenin kızıydı. Orhan, ailenin ilk çocuğuydu; kardeşi Adnan Veli ileride gazeteci olacaktı.

Henüz soyadı kanunu çıkmamıştı; 'Kanık' soyadını aile çok sonra alacaktı. Şairin doğduğu yıllarda o, yalnızca 'Orhan Veli'ydi — babasının adını taşıyan, deniz kenarında büyüyen bir çocuk. İleride bu iki kelimelik ad, Türk edebiyatının en tanıdık imzalarından biri olacaktı.

Beykoz'un, Boğaz'ın ve İstanbul'un suları, sesi ve ışığı, onun şiirine ömrü boyunca eşlik etti. Yıllar sonra 'İstanbul'u Dinliyorum' adlı en ünlü şiirinde anlatacağı o duyusal şehir sevgisinin ilk tohumları, işte bu çocukluk coğrafyasında atıldı. Şair, hayatının büyük bölümünü Ankara'da geçirse de kendini hep bir İstanbul çocuğu olarak hissetti.

Orhan Veli'nin çocukluğu Beykoz, Beşiktaş ve Cihangir semtleri arasında geçti. İlk öğrenimine, İstanbul'un en köklü okullarından Galatasaray Lisesi'nin ilkokul kısmında, yatılı öğrenci olarak başladı. İlk dört sınıfı bu okulda okudu; Galatasaray'ın disiplinli ve Fransız kültürüne açık ortamı, küçük Orhan'a erken yaşta Batı edebiyatının kapısını araladı.

1925'te ailenin hayatı yeni başkent Ankara'ya taşındı. Babası Mehmet Veli Bey, genç Cumhuriyet'in kültür kurumlarında görev almak üzere Ankara'ya gitmişti; Riyaset-i Cumhur Orkestrası'nın başında bulunuyordu. Orhan da annesiyle birlikte babasının yanına, bozkırın ortasında inşa edilmekte olan bu yeni şehre gitti.

Galatasaray'ın Boğaz manzaralı, çınarlı bahçesinden Ankara'nın tozlu, çıplak ovasına geçiş, çocuk için büyük bir değişimdi. Ama Ankara, aynı zamanda yeni bir ülkenin ve yeni bir kültürün kuruluşuna tanıklık eden, genç ve hareketli bir yerdi. Cumhuriyet'in ilk kuşağı, bu şehirde yetişiyordu.

Orhan Veli, ilkokulu Ankara'da tamamladı. Müzikle iç içe bir evde, kitapların ve sanatın değer gördüğü bir ailede büyüdü. Babasının orkestrası, evdeki notalar ve plaklar, onun ritim ve ses duygusunu besledi — ileride ölçüyü reddeden bir şairin bile şiirinde duyulacak o ince iç müzik, belki de bu çocukluk evinden geliyordu.

İlkokulu bitiren Orhan Veli, yine yatılı öğrenci olarak Ankara Erkek Lisesi'ne kaydoldu. Bu okul, onun hayatının en belirleyici karşılaşmalarına sahne oldu; çünkü burada, ileride Türk şiirini birlikte sarsacakları iki arkadaşıyla tanıştı: Oktay Rifat ve Melih Cevdet Anday.

Üç genç, lise sıralarında edebiyatın, şiirin ve sanatın etrafında kenetlendi. Birlikte okudular, birlikte tartıştılar, birlikte ilk şiir denemelerini yaptılar. Bu dostluk, gençlik heyecanının geçici bir arkadaşlığı olmadı; üçü de ömürleri boyunca birbirlerinin en yakın yol arkadaşı olarak kaldı ve birlikte bir edebiyat akımının kurucuları oldular.

Lise yıllarında Orhan Veli ve arkadaşları, dönemin egemen şiir anlayışına — hece ölçüsünün milliyetçi şiirine ve aruzun ağdalı diline — yavaş yavaş yabancılaşmaya başladı. Henüz kendi seslerini bulmamışlardı; ama hazır kalıpların, süslü söyleyişin ve 'şairane' edanın kendilerine ait olmadığını seziyorlardı.

Orhan Veli, 'Mehmet Ali Sel' takma adıyla ilk şiirlerini bu dönemde ve hemen ardından yayımlamaya başladı. Henüz ölçülü, uyaklı, dönemin modasına uygun dizelerdi bunlar. Ama lise sıralarında kurulan o üçlü dostluk, birkaç yıl içinde Türk edebiyatında 'Garip' adıyla anılacak büyük kırılmanın çekirdeği olacaktı.

Orhan Veli, 1932'de Ankara Erkek Lisesi'ni bitirdi ve yükseköğrenim için yeniden İstanbul'a döndü. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nin Felsefe Bölümü'ne kaydoldu. Çocukluğunun şehrine, bu kez bir genç olarak geri dönmüştü.

Felsefe, onun düşünce dünyasına derinlik kattı. Şiirini ileride biçimlendirecek olan o sade, kuru, gösterişten uzak bakış açısının — gündelik olanı küçümsemeden, olduğu gibi görme tavrının — felsefe eğitimiyle de beslendiği söylenir. Üniversite yıllarında edebiyat çevreleriyle ilişkisi güçlendi; Edebiyat Fakültesi Talebe Cemiyeti'nin başkanlığını üstlendi.

Bu yıllarda şiirleri çeşitli dergilerde görünmeye devam etti. Oktay Rifat ve Melih Cevdet'le dostluğu sürüyordu; üçü de artık yetişkin birer şair adayıydı ve dönemin şiir anlayışına karşı duydukları rahatsızlık giderek netleşiyordu.

Ancak Orhan Veli, üniversite öğrenimini tamamlamadı. 1935 dolaylarında felsefe bölümünü diplomasız bırakmaya karar verdi. Bir süre Galatasaray Lisesi'nde öğretmen yardımcısı olarak çalıştı. Akademik kariyer onu çekmiyordu; asıl yolu şiirdi ve o yol, kendisini geçimini sağlamak için bir memuriyete ve sonunda Ankara'ya geri götürecekti.

Üniversiteyi yarıda bırakan Orhan Veli, geçimini sağlamak için 1936'da yeniden Ankara'ya gitti ve PTT Genel Müdürlüğü'nde, Telgraf İşleri Reisliği'ne bağlı Milletlerarası Nizamlar Bürosu'nda memur olarak çalışmaya başladı. Resmî yazışmaların, telgraf yönetmeliklerinin ve büro hayatının gri dünyasına girmişti.

Bu memuriyet, ona düzenli ama dar bir hayat sundu. Sabahları daireye gidip akşamları çıkan, maaşıyla geçinmeye çalışan sıradan bir devlet memuruydu. Ama tam da bu sıradanlık, ileride şiirinin en güçlü malzemesi olacaktı. Garip şiiri, salonların ve kahramanların değil; işte bu memurun, bu gündelik insanın hayatını anlatacaktı.

Aynı dönemde şiir çalışmaları hız kazandı. Orhan Veli, Oktay Rifat ve Melih Cevdet, 1936'dan itibaren şiirlerini 'Varlık' dergisinde yayımlamaya başladılar. Önceleri dönemin alışılmış şiir kalıplarına yakın duran dizeleri, giderek sadeleşti; süsten, mecazdan ve ağdalı söyleyişten arındı.

Üç arkadaş, artık bilinçli bir arayışın içindeydi. Şiirin ne olması gerektiğini, neyi reddetmeleri gerektiğini konuşuyor, deniyor, tartışıyorlardı. Ankara'nın memur dünyasında, büro saatleri arasında, Türk şiirini kökünden değiştirecek bir devrimin sessiz hazırlığı sürüyordu. Birkaç yıl sonra bu hazırlık, 'Garip' adlı ince bir kitapla patlayacaktı.

1930'ların ikinci yarısında Orhan Veli ve arkadaşlarının 'Varlık' dergisinde yayımladıkları şiirler, dikkatli okurların gözünden kaçmadı. Bu dizelerde tuhaf bir şey vardı: şiir, ilk kez bu kadar açık, bu kadar yalın, bu kadar 'şairanelikten uzak' konuşuyordu.

Orhan Veli, şiirden ölçüyü, uyağı, söz sanatlarını ve büyük, gösterişli sözcükleri tek tek çıkarmaya başladı. Geriye kalan şey, gündelik konuşma diliydi; sokaktaki insanın sözcükleri, mizah, tevazu ve içtenlikti. Şiir artık bir nakış işi değil, bir konuşma biçimiydi.

Bu dönemin en ünlü ürünlerinden biri, kısacık bir şiir olan 'Kitabe-i Seng-i Mezar'dır. Hiçbir kahramanlığı olmayan, sıradan bir adamın — 'Hiçbir şeyden çekmedi dünyada / Nasırdan çektiği kadar' diye anlatılan Süleyman Efendi'nin — ölümünü anlatan bu şiir, hem alaycı hem dokunaklıydı. Eski şiirin yüce konularına karşı, gündelik bir hayatın küçük acılarını koyuyordu.

Dönemin edebiyat çevreleri ikiye bölündü. Kimileri bu yeni şiiri 'şiir bile değil' diye küçümsedi, alay etti; kimileriyse Türkçede bambaşka bir kapının açıldığını sezdi. Orhan Veli, henüz yirmili yaşlarında, Türk edebiyatının en çok tartışılan genç şairlerinden biri olmuştu. Asıl büyük kavga ise birkaç yıl sonra, bir kitapla başlayacaktı.

Mayıs 1941'de, Orhan Veli, Oktay Rifat ve Melih Cevdet Anday'ın şiirlerini bir araya getiren ince bir kitap yayımlandı: 'Garip'. Kapakta üç şairin adı vardı; ama kitabın önsözünü, yani akımın bildirisini Orhan Veli kaleme almıştı. Bu küçük kitap, Türk şiir tarihinin en büyük kırılma noktalarından biri oldu.

'Garip'in önsözü, açık bir meydan okumaydı. Orhan Veli, geçmişin bütün şiir anlayışına karşı çıkıyordu. Ona göre şiir, ölçüye ve uyağa mahkûm değildi; çünkü ölçü ve uyak, şiiri ezberlemek kolay olsun diye icat edilmiş yapay tekniklerdi. Şiir, söz sanatlarına, mecaza, teşbihe, istiareye de muhtaç değildi — bunlar gerçek duygunun değil, süsün araçlarıydı. Şiir 'şairane' olmak zorunda da değildi.

Garip akımı, şiiri 'edebiyat olmaktan kurtarmak' istiyordu. Şiirin konusu, büyük kahramanlar, soylu aşklar, görkemli doğa tasvirleri değil; sokaktaki sıradan insan, küçük memur, işsiz, gündelik dertler, basit sevinçlerdi. Şiirin dili, salonların değil, halkın günlük konuşma diliydi. Mizah, ironi ve tevazu, bu şiirin temel tonuydu.

Kitap çıktığında büyük bir tepki fırtınası kopardı. Pek çok eleştirmen ve şair, Garip şiirini 'şiirin sonu', 'edebiyatsızlık', hatta bir şaka olarak gördü; alay konusu oldu. Ama tepkinin büyüklüğü, aslında kitabın gücünü gösteriyordu. 'Garip', yalnızca üç şairin değil, bütün bir kuşağın şiir anlayışını değiştirdi.

Orhan Veli, bir anda Türk edebiyatının en tartışmalı ve en etkili genç ismi oldu. Garip akımı — sonradan 'Birinci Yeni' olarak da anılacaktı — kendisinden sonra gelen bütün şairlerin hesaplaşmak zorunda kalacağı bir miras bıraktı. Türk şiiri, 'Garip'ten önce ve sonra diye ikiye ayrıldı.

1942'de Orhan Veli, PTT'deki memuriyetinden ayrıldı ve askerlik görevini yerine getirmek üzere silah altına alındı. İkinci Dünya Savaşı bütün dünyayı kasıp kavuruyordu; Türkiye savaşa girmese de seferberlik havası içindeydi ve askerlik süreleri uzundu.

Orhan Veli, askerliğinin önemli bir bölümünü Çanakkale'de, Gelibolu Yarımadası'ndaki Kavakköy'de yaptı. Yedek subay olarak görev yaptı ve askerliği yaklaşık 1945'e kadar, uzun bir süre devam etti. Boğaz çocuğu şair, bu kez bambaşka bir su kıyısında — Çanakkale Boğazı'nın kıyısında — üniformayla yaşıyordu.

Askerlik, onun için zor ve yorucu bir dönem oldu. Düzenli şiir ve edebiyat hayatından, dergilerden, arkadaşlarından uzakta, kışla disiplininin içinde geçen yıllardı bunlar. Yine de askerlikte gördüğü insanlar, sıradan erler, köylü gençler, savaş yıllarının yoksulluğu, onun gündelik insana dönük şiir anlayışını besledi.

Bu yıllarda yazdığı şiirlerin bir kısmı, ileride 'Vazgeçemediğim' adlı kitapta toplanacaktı. Askerlik bittiğinde Orhan Veli, otuzlu yaşlarının başında, savaşın gölgesini ve yokluğunu yakından görmüş, olgunlaşmış bir şair olarak sivil hayata döndü. Önünde, şiir hayatının en verimli yılları vardı.

Askerlik görevini 1945'te tamamlayan Orhan Veli, İstanbul'a döndü ve Millî Eğitim Bakanlığı'nın Tercüme Bürosu'nda çevirmen olarak çalışmaya başladı. Bu büro, genç Cumhuriyet'in büyük bir kültür hamlesinin merkeziydi: dünya klasiklerini Türkçeye kazandırmak.

Orhan Veli, Tercüme Bürosu'nda Fransız edebiyatından çeviriler yaptı. En sevilen ve en kalıcı çevirisi, ünlü Fransız fabl ustası Jean de La Fontaine'in masallarıydı. La Fontaine'in hayvanlar üzerinden insanlık hâllerini anlatan, mizahla bilgeliği birleştiren fablleri, Orhan Veli'nin sade ve nükteli diliyle Türkçede yeni bir hayat buldu. Bu çeviriler, Garip şiirinin yalınlık ve mizah anlayışıyla şaşırtıcı biçimde uyumluydu.

Orhan Veli yalnız La Fontaine'le sınırlı kalmadı; Fransız şiirinden ve düzyazısından başka çeviriler de yaptı, eski Yunan şiirinden derlemeler hazırladı. Çeviri, onun için hem geçim kapısı hem de dünya edebiyatıyla derin bir alışveriş alanıydı.

Aynı 1945 yılı, şair için yoğun bir yayın dönemiydi. 'Garip'in yeni ve genişletilmiş bir baskısı, bu kez yalnızca kendi şiirlerini içerecek biçimde çıktı. Ayrıca 'Vazgeçemediğim' adlı şiir kitabı yayımlandı. Orhan Veli artık yalnızca tartışılan bir yenilikçi değil, olgunluk dönemine girmiş, üretken ve sevilen bir şairdi.

1946'da Orhan Veli, 'Destan Gibi' adlı şiir kitabını yayımladı. Bu kitap, şairin Garip akımının ilk yıllarındaki katı çıplaklıktan ve sert mizahtan biraz uzaklaşıp yeni olanaklar denediğini gösteriyordu.

'Destan Gibi'de Orhan Veli, halk şiirinin sesini, anlatı geleneğinin ritmini, masalsı ve destansı bir söyleyişi şiirine taşıdı. Garip'in ilk döneminde reddedilen pek çok şey — belli bir iç müzik, anlatının akışı — bu kez yeni ve daha esnek bir biçimde geri geliyordu. Şair, kendi devrimini dondurmuyor, sürekli geliştiriyordu.

Bu dönemde Orhan Veli'nin şiiri, ilk yılların öfkeli meydan okumasından, daha sıcak, daha lirik, daha insancıl bir tona doğru genişledi. Mizahını hiç kaybetmedi; ama yanına özlem, hüzün, sevgi ve İstanbul'a duyduğu derin bağlılık eklendi. Garip, artık bir bildiriden çok bir şiir dünyasıydı.

Orhan Veli, savaş sonrası yılların İstanbul'unda, edebiyat çevrelerinin merkezinde bir isimdi. Meyhanelerde, kahvelerde, dergi bürolarında dostlarıyla buluşur; şiir, resim ve müzik üzerine konuşurdu. Bedri Rahmi Eyüboğlu, Sabahattin Eyüboğlu, Abidin Dino gibi sanatçılarla dostluk kurdu. Bu dostluk çevresi, birkaç yıl sonra çıkaracağı 'Yaprak' dergisinin de zeminini hazırlıyordu.

Orhan Veli'nin şiir dünyasının zirvelerinden biri, İstanbul'a yazdığı dizelerdir. 1940'ların ikinci yarısında kaleme aldığı 'İstanbul'u Dinliyorum', Türkçenin en çok okunan, en çok ezberlenen şiirlerinden biri oldu.

'İstanbul'u dinliyorum, gözlerim kapalı' dizesiyle başlayan şiir, şehri görsel değil işitsel bir deneyim olarak kurar. Şair gözlerini kapatır ve İstanbul'u sesleriyle dinler: serin serin esen bir rüzgâr, uzaklarda çınlayan martı sesleri, çarşının uğultusu, bir kuş çırpınışı, bir yaprağın suya düşüşü. Garip akımının gündelik, somut, duyusal şiir anlayışı, burada şaşırtıcı bir lirik güzelliğe ulaşır.

Bu şiirde Orhan Veli, büyük ve soyut sözcükler kullanmaz; İstanbul'u bir tarih dersi gibi anlatmaz. Onun yerine, en küçük, en gündelik sesleri tek tek sayar ve bu sesler birikerek bütün bir şehir sevgisine dönüşür. Çocukluğunun Boğaz'ı, Beykoz'un suları, bütün bir İstanbul, kelimelerin arasından duyulur.

'İstanbul'u Dinliyorum', Garip şiirinin yalnızca bir mizah ve yıkım hareketi olmadığını, aynı zamanda derin bir duygu ve güzellik taşıyabildiğini kanıtladı. Şiir, sonraki kuşaklar tarafından okundu, bestelendi, seslendirildi; İstanbul denince akla gelen ilk dizeler arasına girdi. Aynı dönemde yazdığı 'Anlatamıyorum' şiiri de — 'Ağlasam sesimi duyar mısınız mısralarımda' diye başlayan — şairin en sevilen, en içten metinleri arasındadır.

1 Ocak 1949'da Orhan Veli, sahibi ve yazı işleri müdürü olduğu bir edebiyat ve sanat dergisi çıkardı: 'Yaprak'. On beş günde bir yayımlanan, ince ama iddialı bir dergiydi bu. Orhan Veli'nin yanında Oktay Rifat, Melih Cevdet, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Sabahattin Eyüboğlu, Abidin Dino, Necati Cumalı gibi dönemin parlak isimleri vardı.

'Yaprak', dönemin en saygın, en nitelikli edebiyat dergilerinden biri oldu. Yalnızca şiire değil; resme, düşünce yazısına, çeviriye ve sanat tartışmasına da yer veriyordu. Garip akımının ve onun çevresindeki sanatçı kuşağının sesi, bu dergide en olgun hâline ulaştı.

Ama 'Yaprak'ı çıkarmak kolay değildi. Dergi ticari bir kazanç getirmiyor, tersine sürekli para istiyordu. Orhan Veli, derginin yaşaması için kendi cebinden ödeme yaptı; anlatılan o ünlü hikâyeye göre, bir sayının masraflarını karşılamak için paltosunu bile sattı. Bu, onun şiire ve sanata olan bağlılığının en çıplak göstergesiydi: bir şair, üşümeyi göze alarak derginin çıkmasını sağlamıştı.

'Yaprak' toplam 28 sayı yayımlandı; son sayısı 15 Haziran 1950'de çıktı. Kısa ömürlü ama derin etkili bir dergiydi. Maddi imkânsızlıklar yüzünden kapanmak zorunda kaldı; ama Türk edebiyat tarihinde, bir şairin fedakârlığıyla ayakta tutulmuş örnek bir dergi olarak yerini aldı. Kapanışının üzerinden yalnızca beş ay sonra, Orhan Veli'nin kendisi de aramızdan ayrılacaktı.

1949'da Orhan Veli, 'Karşı' adlı şiir kitabını yayımladı. Bu, onun sağlığında çıkan son şiir kitaplarından biriydi ve şairin olgunluk dönemini temsil ediyordu. 'Vazgeçemediğim', 'Destan Gibi', 'Yenisi' ve 'Karşı' birlikte, Garip akımının ilk çıkışının çok ötesine geçmiş bir şiir dünyasını ortaya koyuyordu.

Bu dönemin Orhan Veli'si, artık yalnızca eski şiire karşı savaşan bir yenilikçi değildi. Garip'in getirdiği özgürlüğü, gündelik dilin sıcaklığını ve mizahını korurken; bunlara özlem, yalnızlık, sevgi, ölüm düşüncesi ve hayata dair derin bir dokunaklılık ekledi. Şiiri sadeliğini hiç bozmadan derinleşmişti.

Orhan Veli'nin şiirleri kısacıktı; çoğu birkaç dizeden, kimi yalnızca tek bir dizeden ibaretti. Ama bu kısalık, bir yoksunluk değil, bir ustalıktı. Gereksiz her şeyi atıp geriye yalnızca özü bırakmak — bu, ancak büyük bir işçilikle yapılabilirdi. 'Bütün güzel kadınlar gibi / Bu da senin tabii hakkın' diyebilen bir şair, az sözle çok şey söylemenin sırrını bulmuştu.

Bu yıllarda Orhan Veli, geçimini çeviriyle, gazete yazılarıyla ve dergicilikle sağlamaya çalışan, hiç zengin olmamış, çoğu zaman maddi sıkıntı içinde yaşamış bir şairdi. Ama şiiri, kendi kuşağı içinde giderek daha çok seviliyor, daha çok okunuyordu. Hayatının son yılına girerken, Türk şiirini değiştirmiş bir isim olarak, henüz otuz beş yaşındaydı.

Kasım 1950'nin başında Orhan Veli, bir süreliğine Ankara'ya gitti. Çocukluğunun ve memuriyet yıllarının şehriydi burası; dostları, anıları, eski sokakları oradaydı.

10 Kasım 1950'de, Ankara sokaklarında yürürken, belediyenin yol çalışması için açtığı ve gereği gibi işaretlenmemiş bir çukura düştü. Düşme anında ciddi bir yaralanma belirtisi göstermedi; ayağa kalktı, hayatına devam etti. Olay, o an için önemsiz bir kaza gibi göründü.

Ama bu düşüş, görünmez bir hasar bırakmıştı. Orhan Veli birkaç gün içinde rahatsızlanmaya başladı. Baş ağrıları, halsizlik ve giderek ağırlaşan belirtiler ortaya çıktı. Şair, durumunun ciddiyetini tam kavrayamadan İstanbul'a döndü.

O yıllarda tıbbi tanı imkânları bugünküyle kıyaslanamayacak kadar sınırlıydı. Ankara'daki o çukura düşüş, ileride şairin ölümüne yol açacak beyin kanamasının tetikleyicisi olarak gösterilecekti. Türk şiirinin en parlak, en genç seslerinden biri, sıradan bir kaldırım çukuru yüzünden, hayatının son günlerine farkında olmadan girmişti.

Orhan Veli, Ankara'daki düşüşten sonra İstanbul'a döndü. 14 Kasım 1950 günü, bir öğle yemeği sırasında aniden fenalaştı; bilinci bulandı, durumu hızla ağırlaştı. Aceleyle hastaneye kaldırıldı.

Hastanede trajik bir yanlış teşhis yaşandı: şairin durumu önce alkol zehirlenmesi sanıldı ve buna göre müdahale edildi. Oysa Orhan Veli'nin asıl sorunu, büyük olasılıkla Ankara'daki düşmenin tetiklediği bir beyin kanamasıydı. Doğru tanı konulduğunda artık çok geçti. Aynı gün, 14 Kasım 1950 gecesi, saat 23.30 sularında Orhan Veli Kanık hayatını kaybetti. Henüz otuz altı yaşındaydı.

Haber, Türk edebiyat dünyasında derin bir sarsıntı yarattı. Bir kuşağın şiir anlayışını değiştirmiş, daha pek çok şey yazabilecek bir şair, hayatının en olgun döneminde, beklenmedik bir anda aramızdan ayrılmıştı. Arkasında ince ama sarsıcı birkaç kitap, sayısız sevilen şiir ve bütün bir akım bırakmıştı.

Orhan Veli, İstanbul'da Boğaz'a bakan Aşiyan Mezarlığı'na defnedildi. Çocukluğunda Beykoz'un sularını dinleyen, 'İstanbul'u dinliyorum, gözlerim kapalı' diye yazan şair, sonsuza dek İstanbul'un sesine bakan bir tepede uyumaya başladı. Mezar taşına, kendi şiirlerinden esinlenen sözler yazıldı.

Ölümünden sonra Orhan Veli'nin şiiri hiç sönmedi; tersine, yıldan yıla daha çok okundu. 'Garip', 'İstanbul'u Dinliyorum', 'Anlatamıyorum', 'Kitabe-i Seng-i Mezar' kuşaktan kuşağa aktarıldı; bestelendi, ezberlendi, sevildi. Otuz altı yıllık kısacık bir ömre, Türk şiirini ikiye bölen koca bir devrim sığdırmış bir şair olarak, edebiyat tarihindeki yerini aldı.